Рус
En

Адрес: 247710, г.Калинковичи,
пл. Ленина, 1

Е-mail: mailrik@kalinkovichi.gov.by

Телефон/факс: 8 (02345) 3-17-12

Калинковичский районный исполнительный комитет Железнодорожный вокзал Площадь им. В.И.Ленина Памятник 125-летию Полесской железной дороги Фонд социальной защиты населения Городской парк Белагропромбанк Храм иконы Свято-Казанской Божьей матери Воинское захоронение ул.Куйбышева
Калинковичский районный исполнительный комитет

Обряд "Перенос свечи"

 5 чэрвеня ў вёсцы Навінкі Калінкавіцкага раёна праведзены абрад «Свяча» 

 

11

“У нас Бог жыве”, — так кажуць жыхары вёскі Навінкі. Штогод на другі дзень Троіцы тут адбываецца ўрачысты абрад “Перанос свячы” з адной хаты ў другую, дзе яна знаходзіцца на працягу наступнага года.13

Лічыцца, што цэлы год хата гаспадароў будзе асвечана святым агнём, туды не прыйдуць ніякая хвароба і гора, а будзе панаваць радасць, на полі будзе добры ўраджай, а ў хляве — багаты прыплод.12

Традыцыя дзяліцца святым агнём з суседзямі існуе ў гэтым найбольш аддаленным ад райцэнтра населеным пункце са старажытных часоў, і дзякуючы шчырай веры і намаганням жыхароў Навінак, захавалася па сённяшні дзень.

Раз у год менавіта ў дзень Святога Духу комплекс рытуальных прадметаў, што складаецца з іконы Святой Троіцы, самой свячы і драўлянага крыжа, усёй вёскай пераносяць да новых гаспадароў. Пакуль свяча абыйдзе ўсю вёску, пройдуць дзесяцігоддзі.10

Па расказам старэйшых жыхароў Навінак, раней свячу аздаблялі палявымі кветкамі і каласкамі. Сёння ж гэтыя краскі замянілі штучныя кветкі. Увечары напярэдадні свята вяскоўцы збіраліся ў хате, дзе стаяла свяча, маліліся, спявалі акафісты, вячэралі. А на другі дзень з самай раніцы запрашалі святара, які праводзіў службу. Потым ікону са свячой пераносілі ў хату новых гаспадароў.

Наперадзе грамады з драўляным крыжом ішоў старэйшы жыхар вёскі. Дарэчы, гэты крыж таксама ўвесь год знаходзіцца ў хаце. За крыжам з хлебам-соллю ішоў гаспадар хаты.

Дарога да хаты, куды пераносілі свячу, усцілалася суцэльным даматканым палатном. Ікону звычайна неслі дзяўчаты з роду прымаючых гаспадароў. Несці ж стараліся так, каб яна нібыта плыла над людзьмі, як сонейка ў небе. Усе жыхары вёскі, асабліва хворыя і нямоглыя павінны паспець прайсці пад іконай, каб іх не абмінула яе цудадзейнае святло.14

Новыя гаспадары сустракалі свячу каля варот, абменьваліся са старымі хлебам-соллю, цалавалі ікону і адзін аднаго. На двары свячу тройчы абносілі вакол вынесеннага стала. І па засцеленнай палатном дарозе святыя вобразы ўрачыста ўносілі ў новы дом, дзе яны займалі сваё месца ў чырвоным кутку. Гаспадыня ўпрыгожвала ікону новым рушніком.

Следам за святаром і пеўчымі у хату заходзілі вяскоўцы, і адбывалася яшчэ адно набажэнства. Пасля чаго праходзіла асвячэнне вады, якая вылівалася ў калодзеж новых гаспадароў. З гэтага часу вада ў калодзежы лічылася святой, і кожны мог прыходзіць і браць яе столькі, колькі спатрэбіцца. Лічылася вялікім грахом, калі гаспадар адмовіць хоць аднаму чалавеку. Напрыканцы гаспадары запрашалі ўсіх за стол і пачыналася вялікае траецкае гулянне.

Сёння ў абрадзе мала што змянілася. У мінулы панядзелак у гэтым можна было пераканацца. На перанос свячы 5 чэрвеня выйшлі ўсе жыхары вёскі — і старыя, і малыя. Людзі з’ехаліся з суседніх населеных пунктаў, з другіх раёнаў, абласцей.

Пасля таго, як святар Васілевіцкага Свята-Мікольскага храма адслужыў малебен у хаце Аляксея і Вольгі Сопатаў, дзе свяча захоўвалася з мінулай Троіцы, адбыўся яе ўрачысты перанос да новых гаспадароў – Мікалая і Ганны Блізнец. Жадаючых прайсці ў гэты час пад іконай было нямала.

Прыняць свячу ў хату – не толькі вялікая пашана, але і пэўныя абавязкі, клопаты. Не кожны ў наш няпросты час можа сустрэць у сваёй хаце столькі людзей, пачаставаць іх. Таму, бывае і так, што свяча мінае некаторыя хаты. Калі гаспадары не могуць яе прыняць, яны выстаўляюць каля брамы стол з пачастункамі, просяць прабачэння, і свяча пераходзіць у наступную хату.9

Але не ў гэты раз. Новыя гаспадары доўга чакалі, калі настане іх чарга прыняць свячу.

— Гэта благадаць Божая, — кажа Ганна Адамаўна, загадчыца Навінкаўскага ФАПа. – Ікону прымаем упершыню, не думалі, што чарга калі-небудзь дойдзе і да нас. Я сама нарадзілася на Брэстчыне. Сюды прыехала па размеркаванню, тут знайшла спадарожніка жыцця. У Навінках нарадзіліся нашы дзеці. Канешне, я была вельмі ўражана гэтым абрадам. Лічу, што яго трэба абавязкова захаваць і перадаць нашчадкам.

У такі ўрачысты дзень да бацькоў у госці прыехалі тры іх дачкі: Вольга, Таццяна і Валянціна.

— Цалкам згодныя са словамі маці, — сказалі дзяўчаты. – Гэта наша родная вёска, мы сюды часта прыязджаем. А на абрад пераносу свячы – абавязкова. Не ведаем іншай вёскі, дзе б захаваліся такія традыцыі. Навінкі- самыя лепшыя.7

На сярэдзіне палатна старыя і новыя гаспадары абмяняліся хлебам, пасля чаго Ганна і Мікалай Блізнец прынялі ікону. Іх хата на бліжэйшы год стане для вяскоўцаў своеасаблівай царквой, дзе навінкаўская свяча будзе выпраменьваць сваё цудадзейнае святло.

Па засцеленай палатном дарозе святыя вобразы ўнеслі ў хату, дзе яны занялі пачэснае месца ў чырвоным куце. Гаспадыня ўпрыгожыла ікону новым рушніком.

Пасля малебна адбылося асвячэнне вады.8

А вось што кажуць пра мясцовы самабытны абрад жыхары і ўраджэнцы вёскі.

Сяргей Белы, мясцовы жыхар: “Традыцыя пераносіць свячу ў Навінках існуе, колькі я сябе памятаю. Спачатку гэты абрад праводзілі на Міколу. І ікона была іншая — Мікалая Цудатворца. Потым яе замянілі на абраз Святой Троіцы.

У гады Вялікай Айчыннай вайны апошні гаспадар свячы, здаецца, яго звалі Лаўрэн Філімонавіч, закапаў усе атрыбуты абрада ў зямлю. А выкапалі іх толькі ў 1950 годзе. З таго часу перанос свячы ўзнавіўся і адбываецца ў нашай вёсцы штогод”.

Ніна Сопат, дырэктар Навінкаўскага СДК: “Я нарадзілася і вырасла ў Навінках, таму пра гэты абрад ведаю не ад чужых людзей. Гэта сапраўды, добрая, шчырая традыцыя, якая перадаецца з пакалення ў пакаленне. Бачыце, колькі людзей прыехала? Іх ніхто не прымушаў, ніхто не даваў ніякіх аб’яў. Яны прыходзяць самі, прыводзяць сваіх дзетак. Людзі праходзяць пад іконай і просяць ў першую чаргу здароўя сабе і сваім родным”.

Ганна Лаўшук, ураджэнка Навінак: “Гэта ж наша гісторыя, нашы традыцыі. Мы выраслі на гэтым. Пасля заканчэння школы я перабралася ў горад, але ў родную вёску наведваюся часта. Асабліва на Троіцу. Калісьці свяча стаяла ў хаце маёй бабулі. Да нашай чарга яшчэ не дайшла.”



Опрос
Какие у Вас возникают проблемы в работе жилищно-коммунального хозяйства?














Память (список земляков, погибших в годы Великой Отечественной войны
Деноминация -2016
Землеустроительная служба
В помощь гражданам Украины
веб-портал ЕГР
Государственный пограничный комитет
Белорусская нотариальная палата
Гордимся, что научили
#МАЁЙКРАІНЕ
Цель99
Портал информационной поддержки экспорта
Интернет-ресурсы